Tarih ve Sistem
Katman:
Mod:
← Kütüphane
Bölüm 18 · Taslak · Katman: Çocuk

Hz. Yûnus (a.s.)

Üç karanlıktan yükselen dua ve tarihte topluca iman eden tek şehir.

Balığın Karnındaki Dua

Kur'an

Yûnus, büyük Ninova şehrine gönderilmişti. Halkını uzun süre Allah'a çağırdı; ama dinlemediler. Yûnus sonunda onlara kızdı ve Allah'ın izni gelmeden şehri terk etti. Kıyıya gidip yüklü bir gemiye bindi. Denizde fırtına koptu; gemi batmasın diye yük hafifletilecekti ve kura çekildi. Kura, Yûnus'a çıktı. Yûnus denize bırakıldı ve büyük bir balık onu yuttu — ama Allah'ın izniyle, ona zarar vermeden.

  • Kur'an-ı Kerimel-Enbiyâ 21:87
  • Kur'an-ı Kerimes-Sâffât 37:139-142
Görsel Brief
Mekân (setting)
Gece, fırtınalı açık deniz: köpüren dev dalgaların arasında yalpalayan yüklü bir yelkenli silüeti; yırtılan bulutların arasında görünen tek bir yıldız aralığı
Dönem (era)
Kaçış gecesi
Atmosfer (mood)
kaçışın huzursuzluğu; hesabın yaklaşması
Kamera (camera)
dalga tepesinden gemiye bakan geniş plan
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • yalpalayan yüklü yelkenli
  • köpüklü dev dalgalar
  • yırtık bulutlar arasında tek yıldız
  • yağmur perdeleri
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
Alt yazı (varyant metni)

Fırtınalı denizde gemi zorlanıyordu; kura çekildi.

Kur'an

Yûnus şimdi üç karanlığın içindeydi: gecenin karanlığı, denizin karanlığı ve balığın karnının karanlığı. Orada umutsuzluğa kapılmadı; Rabbine şöyle seslendi: "Lâ ilâhe illâ ente sübhâneke innî küntü mine'z-zâlimîn — Senden başka ilah yoktur; Seni tenzih ederim. Gerçekten ben haksızlık edenlerden oldum." Allah duasını kabul etti ve onu sıkıntıdan kurtardı; balık onu sahile bıraktı. Allah, üzerine gölge yapan bir kabak bitkisi bitirdi ve onu iyileştirdi. Kur'an der ki: Eğer Yûnus, Allah'ı çokça tesbih edenlerden olmasaydı, diriliş gününe kadar balığın karnında kalırdı.

  • Kur'an-ı Kerimel-Enbiyâ 21:87-88
  • Kur'an-ı Kerimes-Sâffât 37:143-146
  • Sünen-i TirmizîSünen-i Tirmizî 3505 (sahîh (muhakkikler))
Görsel Brief
Mekân (setting)
Derin suyun içinden yüzeye bakış: lacivertten karaya koyulaşan su katmanları; en yukarıda, yüzeyde kırılarak aşağı süzülen tek bir ışık sütunu ve yükselen hava kabarcıkları
Dönem (era)
Üç karanlığın ortası
Atmosfer (mood)
en dipte bile yukarıya açık bir yol
Kamera (camera)
derinden zenite dikey bakış
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • koyulaşan su katmanları
  • yüzeyden süzülen ışık sütunu
  • yükselen kabarcık dizisi
  • derinliğin sınırsız karanlığı
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
  • balığın kendisi
Alt yazı (varyant metni)

En derin karanlıkta bile dua, ışık gibi yükselir.

Kur'an

Bu sırada Ninova'da şaşırtıcı bir şey oldu: Yûnus gidince halk, azabın gerçekten geleceğini anladı ve hep birlikte tevbe etti. Büyüğüyle küçüğüyle Allah'a yalvardılar. Allah da tevbelerini kabul etti ve azabı kaldırdı. Kur'an bunun tarihte tek örnek olduğunu söyler: "Keşke bir şehir halkı iman etseydi de imanı kendisine fayda verseydi! Yûnus'un kavmi hariç. Onlar iman edince üzerlerinden azabı kaldırdık ve onları bir süre daha yaşattık." Yûnus dönünce, yüz binden fazla insanı iman etmiş buldu. Demek ki hiçbir topluluk için "artık düzelmez" denemez.

  • Kur'an-ı KerimYûnus 10:98
  • Kur'an-ı Kerimes-Sâffât 37:147-148
Görsel Brief
Mekân (setting)
Şafakta sahil kumundan yükselen tek geniş yapraklı filiz; yapraklarında çiğ, arkada yumuşak dalga çizgisi
Dönem (era)
Kadim sahil; yapı yok
Atmosfer (mood)
yeniden başlamanın şefkati
Kamera (camera)
filize alçak yakın plan; deniz flu
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • kumdan yükselen geniş yapraklı tek filiz
  • yaprakta çiğ damlaları
  • sahile vuran ince dalga çizgisi
  • şafak kızıllığı
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • şeytan tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
Alt yazı (varyant metni)

Allah, Yûnus'u kumsalda bir filizle gölgelendirdi.

Sahih Hadis

Allah, Yûnus'un tevbesini kabul etti ve onu yeniden görevine gönderdi. Kur'an, Peygamberimize ﷺ bile şöyle buyurdu: "Rabbinin hükmüne sabret; balık sahibi (Yûnus) gibi olma." Yani zorluklar karşısında acele etmemek gerekir. Peygamberimiz ﷺ de Yûnus'a saygıyı emretti: "Hiç kimsenin, 'Ben Yûnus b. Mettâ'dan hayırlıyım' demesi uygun olmaz" buyurdu. Hata yapan ama tevbe eden bir peygamber, yine de bizim büyüğümüzdür; onu küçümsemek kimsenin haddi değildir.

  • Kur'an-ı Kerimel-Kalem 68:48-50
  • Sahih-i BuhariSahîh-i Buhârî 3416 (sahîh)
Anahtar Terimler
Zünnûn
"Balık sahibi"; Yûnus'un lakabı.
Üç karanlık
Gece, deniz ve balığın karnı.
Ninova
Yûnus'un gönderildiği büyük şehir.
Tevbe
Hatadan dönüp Allah'a yönelmek.
Tefekkür

Üç ders: 1) Görevimizi izinsiz bırakmayız; sabır, görevin parçasıdır. 2) En zor anda bile dua kapısı açıktır. 3) Hiç kimse için ve hiçbir topluluk için "artık düzelmez" demeyiz.