Tarih ve Sistem
Katman:
Mod:
← Kütüphane
Bölüm 17 · Yayında · Katman: Çocuk

Vefat: Refîk-i A'lâ

Son günler, mihraba geçirilen Ebû Bekir, sarsılan ümmet — ve Uhud'da inen âyetin ikinci hayatı.

En Yüce Dost'a

Sahih Hadis

Veda Haccı'ndan yaklaşık üç ay sonra Peygamberimiz ﷺ hastalandı; ateşi çok yüksekti. Namaza çıkamayacak hâle gelince talimat verdi: "Ebû Bekir'e söyleyin, insanlara namazı kıldırsın." Hastalığı sırasında bile ümmetine son öğütlerini veriyordu: namaza dikkat edin, emanetleri koruyun, kadınlara iyi davranın. Bir gün kendini biraz iyi hissetti, perdeyi araladı ve ashâbının Ebû Bekir'in arkasında saf saf namaz kıldığını gördü; yüzü sevinçle gülümsedi. Bıraktığı düzen işliyordu; gönlü rahattı.

  • Sahih-i BuhariSahîh-i Buhârî 664 (Ebû Bekir'in imamete geçirilmesi) (sahîh)
  • Sahih-i BuhariSahîh-i Buhârî, vefat bahsi (son bakış ve Refîk-i A'lâ) (sahîh)
Görsel Brief
Mekân (setting)
Mescidin loş içinden, hafifçe aralanmış bir oda perdesinin gözünden bakış: hurma direkleri arasında düzgün saflar hâlinde serili seccade sıraları ve mihrap nişine vuran sabah ışığı; perdenin kumaşında tutulmuşluk kıvrımı
Dönem (era)
Vefat haftası; pazartesi sabah namazı
Atmosfer (mood)
veda eden kurucunun huzurlu son bakışı
Kamera (camera)
perde aralığından mescide bakış
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • aralanmış perdenin kıvrımı
  • saf saf serili seccadeler
  • hurma direkleri
  • mihraba vuran sabah ışığı
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
Alt yazı (varyant metni)

Son bakışında saf saf namaz gördü ve gülümsedi.

Sahih Hadis

Vefat haberi yayılınca Medine sarsıldı. Koca yürekli Ömer bile acıya dayanamadı; kılıcını çekip "Kim 'Muhammed öldü' derse..." diye bağırmaya başladı. İşte o anda Ebû Bekir geldi; Peygamberimizin yüzünü açıp alnından öptü, "Hayatın da vefatın da güzel yâ Rasûlallah" dedi. Sonra insanların karşısına çıktı ve tarihe geçen konuşmayı yaptı: "Ey insanlar! Kim Muhammed'e tapıyorsa bilsin ki Muhammed vefat etmiştir. Kim Allah'a kulluk ediyorsa bilsin ki Allah diridir, asla ölmez." Sonra Uhud bölümünden hatırladığın o âyeti okudu: "Muhammed ancak bir rasûldür; ondan önce de rasûller gelip geçmiştir..." Ömer der ki: "O âyeti Ebû Bekir'den duyunca dizlerim çözüldü; sanki ilk kez o gün inmişti."

  • Sahih-i BuhariSahîh-i Buhârî 3667-3668 (Ebû Bekir'in hutbesi ve 3:144) (sahîh)
  • Kur'an-ı KerimÂl-i İmrân 3:144
Sahih Hadis

Peygamberimiz ﷺ arkasında ne bıraktı dersin? Saraylar mı, hazineler mi? Hayır. Vefat ettiğinde zırhı, borcu karşılığında rehindeydi. "Biz peygamberler miras olarak mal bırakmayız; bıraktığımız sadakadır" buyurmuştu. Onun mirası başkaydı: Allah'ın Kitabı, tertemiz örnek hayatı (sünneti), Kur'an'la yetişmiş bir nesil ve adaletle kurulmuş bir toplum. Yirmi üç yılda, putlarla dolu bir çölden, dünyaya adalet öğretecek bir medeniyetin çekirdeğini çıkarmıştı. Peygamberlerin sonuncusuydu; ama onun getirdiği ışık, kıyamete kadar yol göstermeye devam edecek. Salât ve selâm onun üzerine olsun.

  • Sahih-i BuhariSahîh-i Buhârî 2739 (rehindeki zırh) ve 3093 ("miras bırakmayız") (sahîh)
  • İbn Hişam Siyeries-Sîretü'n-Nebeviyye, vefat ve Sakîfe bahsi
Anahtar Terimler
Refîk-i A'lâ
"En Yüce Dost"; son sözü.
İmam
Namazı kıldıran önder.
Sünnet
Peygamberimizin örnek yaşayışı.
Hâtemü'l-enbiyâ
Peygamberlerin sonuncusu.
Tefekkür

Üç ders: 1) En büyük insanlar bile fânîdir; bâkî olan yalnız Allah'tır. 2) Gerçek zenginlik bırakılan maldan değil, bırakılan güzel izlerden belli olur. 3) Peygamberimizin bize emaneti Kur'an ve güzel ahlâktır; onu yaşatmak bizim görevimizdir.