Veda Haccı: İnsanlığa Son Hutbe
Arafat'ta yüz bin kişiye okunan beyanname: can, mal ve ırz dokunulmazlığı; kaldırılan kan davaları ve faiz; tamamlanan din.
Arafat'taki Büyük Konuşma
Hicretin onuncu yılında Peygamberimiz ﷺ hacca gitti; yüz binden fazla Müslüman onunla birlikteydi. Buna "Veda Haccı" denir; çünkü bu, onun ilk ve son haccı oldu. Arefe günü, Arafat'ta devesinin üzerinde insanlığa son büyük konuşmasını yaptı: "Ey insanlar! Beni dinleyin; bilmiyorum, belki bu yıldan sonra sizinle burada bir daha buluşamam." Sonra en önemli kuralı ilan etti: "Canlarınız, mallarınız ve namuslarınız; bu gününüz, bu ayınız ve bu beldeniz nasıl dokunulmaz ise, öylece dokunulmazdır." Yani hiç kimsenin canına, malına ve onuruna dokunulamaz; bunlar en kutsal gün kadar kutsaldır.
- ▸ Sahih-i Müslim — Sahîh-i Müslim 1218 (Câbir'in Veda Haccı rivayeti) (sahîh)
Sonra iki büyük zulmü kökten kaldırdı ve ikisine de kendi ailesinden başladı! Birincisi kan davalarıydı: "Cahiliyenin kan davaları ayaklarımın altındadır; kaldırılmıştır. İlk kaldırdığım kan davası da kendi ailemizden Rebîa'nın oğlununkidir." İkincisi faizdi: "Cahiliye faizi kaldırılmıştır; ilk kaldırdığım faiz de amcam Abbâs'ın faiz alacağıdır." Şuayb bölümünü hatırla: "Size yasakladığımı kendim yapmam" demişti. Peygamberimiz ﷺ de yasağa kendi ailesinden başladı: kural koyan, önce kendine uygular. Sonra kadınlar hakkında emanet sözü aldı: "Kadınlar hakkında Allah'tan korkun; siz onları Allah'ın emaneti olarak aldınız."
- ▸ Sahih-i Müslim — Sahîh-i Müslim 1218 (sahîh)
- ufka uzanan beyaz ihram dokusu
- Rahmet tepesinin kayalığı
- öğlenin dikey ışığı
- ovayı çevreleyen çıplak dağlar
- insan figürü
- insan yüzü
- insan silüeti
- peygamber tasviri
- melek tasviri
- canlı hayvan tasviri
- okunabilir yazı, harf veya hat
- haç, yıldız vb. dinî semboller
Yüz bin insan, tek renkte, tek sözü dinlemek için toplandı.
Hutbenin sonunda Peygamberimiz ﷺ şöyle dedi: "Size iki şey bırakıyorum; onlara sımsıkı sarıldıkça asla sapıtmazsınız: Allah'ın Kitabı." Sonra sordu: "Yarın size beni soracaklar; ne diyeceksiniz? Tebliğ ettim mi, görevimi yaptım mı?" Yüz bin kişi bir ağızdan cevap verdi: "Evet! Tebliğ ettin, görevini yaptın!" Bunun üzerine parmağını göğe kaldırıp üç kez şöyle dedi: "Şahit ol yâ Rab! Şahit ol yâ Rab! Şahit ol yâ Rab!" O gün Arefe'de bir âyet indi ki bir Yahudi âlimi sonradan Ömer'e "Bu âyet bize inseydi, o günü bayram yapardık" demiştir: "BUGÜN SİZİN DİNİNİZİ TAMAMLADIM, üzerinizdeki nimetimi tamamladım ve size din olarak İslâm'a razı oldum." Bina tamamlanmıştı.
- ▸ Kur'an-ı Kerim — el-Mâide 5:3
- ▸ Sahih-i Buhari — Sahîh-i Buhârî 45 (Ömer'e âyetin nüzulü sorusu) (sahîh)
- ▸ Sahih-i Müslim — Sahîh-i Müslim 1218 (sahîh)
- Veda Haccı
- Peygamberimizin ilk ve son haccı.
- Arafat
- Hutbenin okunduğu büyük ova.
- Kan davası
- Cahiliyede nesiller süren öldürme zinciri; kaldırıldı.
- Takvâ
- Allah'a saygı ve itaat; tek üstünlük ölçüsü.
TefekkürÜç ders: 1) Herkesin canı, malı ve onuru kutsaldır; kimseninkine dokunulamaz. 2) Kural koyan, önce kendi yakınlarına uygular. 3) Üstünlük zenginlikte veya soyda değil, güzel ahlâk ve takvâdadır.