Uhud: Disiplinin İmtihanı

Bedir'in intikamı için Kureyş, üç bin kişilik orduyla Medine'ye yürüdü. Peygamberimiz ﷺ yine istişare etti. Kendi görüşü şehirde kalıp savunma yapmaktı; ama Bedir'e katılamayan gençler, "Dışarı çıkıp savaşalım!" diye ısrar etti. Çoğunluğun görüşüne uyuldu. Peygamberimiz ﷺ zırhını giydi. Gençler sonradan pişman olup "İstersen kalalım" deyince şu tarihi cevabı verdi: "Bir peygamber zırhını giydikten sonra, savaşmadan onu çıkarmaz." Karar verilince artık kararlılık zamanıydı.

Uhud dağının eteğinde ordu dizildi. Peygamberimiz ﷺ, elli okçuyu arkadaki tepeye yerleştirdi ve kesin emir verdi: "Bizi kuşların kaptığını görseniz bile, ben size haber gönderinceye kadar yerinizden ayrılmayın!" Savaş önce Müslümanların üstünlüğüyle başladı; düşman kaçışıyordu. Okçuların çoğu, "Zafer kazanıldı, ganimete koşalım!" diyerek tepeyi terk etti. Komutanları hatırlattı, dinlemediler. Düşman süvarisi Hâlid, boşalan tepeyi dolanıp arkadan saldırdı. Zafer bir anda bozguna döndü; Peygamberimizin ﷺ amcası Hamza şehit oldu, kendisi ﷺ yaralandı. Tek bir emrin terki, her şeyi değiştirmişti.

Savaşın en karışık anında "Muhammed öldürüldü!" yalanı yayıldı; bazıları elini bıraktı. İşte o gün şu âyet indi: "Muhammed ancak bir rasûldür; ondan önce de rasûller gelip geçmiştir. O ölür ya da öldürülürse topuklarınızın üzerinde geriye mi döneceksiniz?" Ders çok önemliydi: Biz şahıslara değil, Allah'a kulluk ederiz. Peygamberimiz ﷺ yaralı hâldeyken bile kavmi için şöyle dua etti: "Allah'ım! Kavmimi bağışla; çünkü onlar bilmiyorlar." Bu âyeti aklında tut; yıllar sonra, en zor günde bir kez daha okunacak.

Şimdi en şaşırtıcı kısım: Yenilgiden hemen sonra inen âyet, Peygamberimize ﷺ ne dedi dersin? "Bir daha kimseye danışma" mı? Tam tersi! "Allah'ın rahmetiyle onlara yumuşak davrandın. Kaba ve katı kalpli olsaydın çevrenden dağılırlardı. Onları AFFET, bağışlanmalarını dile ve İŞLERİNDE ONLARA DANIŞMAYA DEVAM ET." Düşün: danışma sonucu çıkılan savaş kaybedilmişti; ama Allah, danışmayı yasaklamadı, emretti. Çünkü istişare, tek bir savaştan daha değerlidir. Hata yapan arkadaşlarını dışlamak da yoktu: önce af, sonra dua, sonra yine danışma.