Tarih ve Sistem
Katman:
Mod:
← Kütüphane
Bölüm 13 · Taslak · Katman: Çocuk

Hz. Şuayb (a.s.)

Pazarın peygamberi: hileli terazi, "mallarımız bizim" itirazı ve iktisadın imanla bağı.

Doğru Terazinin Peygamberi

Kur'an

Medyen halkı ticaretle uğraşan zengin bir kavimdi; ama iki büyük hastalıkları vardı: Alırken fazla alır, satarken eksik tartarlardı. Bir de yolları kesip insanları korkuturlardı. Allah onlara kardeşleri Şuayb'ı gönderdi: "Ey kavmim! Allah'a kulluk edin; ölçüyü ve tartıyı tam yapın, insanların mallarının değerini düşürmeyin, yeryüzünde bozgunculuk çıkarmayın!"

  • Kur'an-ı KerimHûd 11:84-85
  • Kur'an-ı Kerimel-A'râf 7:85-86
Görsel Brief
Mekân (setting)
Bir pazar tezgâhı natürmortu: iki kefesi dengesiz duran büyük bir el terazisi, kefelerin altında gizlenmiş fazladan ağırlık taşları; ağzı bağlı çuvallar ve mühür damgaları
Dönem (era)
Medyen çarşısı; kervan ticareti çağı
Atmosfer (mood)
sessiz bir suçüstü; hilenin natürmortu
Kamera (camera)
tezgâh hizasından yakın plan
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • dengesiz duran iki kefeli terazi
  • kefe altına gizlenmiş ağırlık taşları
  • ağzı bağlı çuvallar
  • mühür damgaları
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
Alt yazı (varyant metni)

Terazinin altına gizlenen taş, bereketi kaçırır.

Kur'an

Şuayb onlara güzel bir hesap öğretti: "Eğer inanıyorsanız, Allah'ın (helâlinden) bıraktığı kâr sizin için daha hayırlıdır." Yani az ama temiz kazanç, çok ama hileli kazançtan iyidir. Kavmin cevabı alaycıydı: "Ey Şuayb! Atalarımızın taptıklarını bırakmamızı ya da mallarımızda dilediğimizi yapmamamızı sana namazın mı emrediyor?" Onlara göre din ayrı, ticaret ayrıydı. Şuayb ise dinin, hayatın her yerinde olduğunu anlatıyordu.

  • Kur'an-ı KerimHûd 11:86-87
Kur'an

Şuayb'ın en güzel yanı, söylediklerini önce kendisinin yaşamasıydı: "Size yasakladığım şeyleri kendim yaparak size aykırı davranmak istemem" dedi. "Ben yalnızca gücümün yettiği kadar düzeltmek istiyorum. Başarım ancak Allah'tandır." Kavmi onu tehdit etti: "Kabilen olmasaydı seni taşlardık!" Şuayb sordu: "Kabilem, sizin gözünüzde Allah'tan daha mı değerli?"

  • Kur'an-ı KerimHûd 11:88-92
Görsel Brief
Mekân (setting)
Boşalmış çarşı meydanı; gök kızıl-kurşuni, ufuktan meydana doğru devasa bir bulutun keskin gölge hattı yaklaşıyor
Dönem (era)
Kadim ticaret kenti; yalın taş tezgâhlar
Atmosfer (mood)
bedelin yaklaşışı; sessiz gerilim
Kamera (camera)
meydan ortasından ufka; gölge hattı vurgulu
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • boş taş tezgâhlar
  • devrilmiş boş kefeli terazi
  • yaklaşan bulutun keskin gölge hattı
  • kızıl-kurşuni ufuk
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • şeytan tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
Alt yazı (varyant metni)

Hile bitmeyince hesap günü geldi.

Kur'an

Sonunda azap geldi: korkunç bir ses ve sarsıntı Medyen'i yakaladı; sanki orada hiç yaşamamışlardı. Kur'an, Şuayb'ın kavmine "Eyke halkı" da der; onlar da benzer şekilde, gölge gününün azabıyla helâk oldu. Şuayb ve iman edenler kurtarıldı. Şuayb arkasını dönerken şöyle dedi: "Ey kavmim! Ben size Rabbimin gönderdiklerini ulaştırdım ve size öğüt verdim. İnkârcı bir topluma nasıl acıyayım?"

  • Kur'an-ı KerimHûd 11:94-95
  • Kur'an-ı Kerimeş-Şuarâ 26:189
  • El-Bidaye ve'n-Nihayeel-Bidâye ve'n-Nihâye, c.1, Hz. Şuayb bahsi
Görsel Brief
Mekân (setting)
Öğle sıcağında kavrulan bir kasabanın üzerine alçalan devasa, yoğun bir bulut kütlesi; bulutun altında aldatıcı, koyu bir serinlik gölgesi; damlarda yarım kalmış işler
Dönem (era)
Gölge gününün arifesi
Atmosfer (mood)
serinlik sanılan tuzak; aldatıcı ferahlık
Kamera (camera)
kasaba dışından geniş plan; bulut kadrajı ezer
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • alçalan yoğun bulut kütlesi
  • altındaki koyu gölge alanı
  • kavrulmuş damlar ve avlular
  • yarım bırakılmış çuval ve kaplar
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
Alt yazı (varyant metni)

Serinlik sandıkları gölge, azabın gölgesiydi.

Anahtar Terimler
Ölçü ve tartı
Alışverişte hakkı tam vermek.
Bakiyye
Helâlinden geriye kalan temiz kazanç.
Eyke
Şuayb'ın uyardığı ağaçlık bölge halkı.
Islah
Bozulanı düzeltmeye çalışmak.
Tefekkür

Üç ders: 1) Az ama helâl kazanç, çok ama hileli kazançtan iyidir. 2) Önce kendimiz doğru olmalıyız ki sözümüz dinlensin. 3) Din yalnız ibadette değil, alışverişte de yaşanır.