Tarih ve Sistem
Katman:
Mod:
← Kütüphane
Bölüm 2 · Taslak · Katman: Çocuk

Şeytanın Kandırma Yolları ve Korunma

Âdem kıssasından doğan düşmanlık haritası: süsleme, unutturma, adım adım saptırma, korkutma ve erteletme yöntemleri ile vahiy ve zikirle korunmanın yolları.

Görünmeyen Düşmanı Tanımak

Kur'an

Allah bize açıkça haber verdi: "Şeytan sizin düşmanınızdır; siz de onu düşman edinin." Şeytan bizi görür ama biz onu göremeyiz. Görünmeyen bir düşmana karşı en önemli silah, uyanık olmaktır. Bu bölümde şeytanın oyunlarını tek tek tanıyacağız; çünkü oyununu bildiğimiz düşman, bizi kolay kolay kandıramaz.

  • Kur'an-ı KerimFâtır 35:6
  • Kur'an-ı Kerimel-Kehf 18:50
  • Kur'an-ı Kerimel-A'râf 7:16-17
Şeytan dosdoğru yolun üzerine oturur ve dört yönden yaklaşır. Ama yol bellidir; uyanık yürüyen şaşırmaz.
Görsel Brief
Mekân (setting)
Bozkırda dümdüz uzanan taş döşeli bir yol; dört ayrı yönden yola doğru savrulan kum ve toz bulutları
Dönem (era)
Zamansız; yapı ya da döneme özgü eşya yok
Atmosfer (mood)
kuşatılmışlık hissi içinde metanet; yol yine de açık
Kamera (camera)
yolun ortasından geniş açı; kum girdapları çevrede, yol netliğini korur
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • taş döşeli dosdoğru yol
  • dört yönden yola savrulan kum girdapları
  • yol kenarında sarsılmadan duran işaret taşları
  • ufukta duru ve aydınlık gökyüzü
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • şeytan tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
Alt yazı (varyant metni)

Şeytan dosdoğru yolun üzerine oturur ve dört yönden yaklaşır. Ama yol bellidir; uyanık yürüyen şaşırmaz.

Kur'an

Kur'ân, şeytanın oyunlarını bize başlıklar hâlinde öğretir: kötüyü güzel göstermek (süsleme), unutturmak, adım adım yaklaşmak, korkutmak ve "sonra yaparsın" dedirtmek (erteletme). İlk oyunu olan süslemeyi Âdem kıssasında görmüştük: yasağı "melek olursunuz" diye güzel göstermişti. Ne yazık ki insanların çoğu bu oyunlara kanar.

  • Kur'an-ı Kerimel-Hicr 15:39
  • Kur'an-ı KerimSebe' 34:20
  • Kur'ân Kıssaları Ders Serisi (Halis Bayancuk)Ders 6, 31:54-33:00
Şeytan unutturur: sis gibi, yavaş yavaş örter.
Görsel Brief
Mekân (setting)
Akşam alacasında taş döşeli yol; yol kenarındaki taş nişlerde sönmeye yüz tutmuş kandiller, alçak bir sis yolu yavaşça örtüyor
Dönem (era)
Zamansız
Atmosfer (mood)
sessiz kayboluş; fark edilmeden çöken unutuş
Kamera (camera)
yol hizasından; sisin ilerleyişi derinlikte
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • taş nişlerdeki soluk kandil alevleri
  • yol taşlarını yutan alçak sis
  • sisin gerisinde silinen ufuk
  • nemli taşlardaki son ışık yansımaları
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • şeytan tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
Alt yazı (varyant metni)

Şeytan unutturur: sis gibi, yavaş yavaş örter.

Kur'an

Şeytan "unut!" demez; bizi başka şeylerle o kadar meşgul eder ki önemli olanı kendiliğinden unuturuz. Mûsâ'nın arkadaşına balığı unutturan şeytandı. Zindandan çıkan adama Yûsuf'u hatırlatmayı da o unutturdu. En çok unutturmak istediği şeyler: Allah'ı anmak, ahireti düşünmek, nimetlere şükretmek ve kendi görevlerimiz. İlacı bellidir: "Unuttuğun zaman Rabbini an."

  • Kur'an-ı Kerimel-Kehf 18:63
  • Kur'an-ı KerimYûsuf 12:42
  • Kur'an-ı Kerimel-Mücâdele 58:19
  • Kur'an-ı Kerimel-Haşr 59:19
  • Kur'an-ı Kerimel-Kehf 18:24
  • Kur'ân Kıssaları Ders Serisi (Halis Bayancuk)Ders 7, 06:48-49:07
Kur'an

Allah "şeytana uymayın" değil, "şeytanın adımlarına uymayın" buyurur. Çünkü şeytan kimseyi bir anda büyük günaha çağırmaz; önce küçük ve zararsız görünen bir adım attırır, sonra bir adım daha... Kötü şeylerin ilk adımı hep basit görünür. Bu yüzden küçük görünen yanlışları önemsiz saymayız; büyük yanlışların kapısı oradan açılır.

  • Kur'an-ı Kerimel-Bakara 2:168
  • Kur'an-ı Kerimel-Bakara 2:208
  • Kur'an-ı Kerimen-Nûr 24:21
  • Kur'ân Kıssaları Ders Serisi (Halis Bayancuk)Ders 8, 03:07-25:08
İlk adım hep küçüktür; ama izler uçuruma doğru kıvrılır. Şeytanın adımlarına ilk adımda "hayır" denir.
Görsel Brief
Mekân (setting)
Geniş ve güvenli bir ana yoldan ayrılıp önce hafifçe, sonra belirgin biçimde uçurum kenarına kıvrılan tek sıra ayak izi
Dönem (era)
Zamansız; yapı yok
Atmosfer (mood)
başlangıçta masumiyet, sona doğru sessiz tehlike
Kamera (camera)
yüksekten kuşbakışına yakın açı; izin kıvrımı tek karede okunur
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • ana yoldan ayrılan ilk küçük iz
  • giderek sıklaşan ve derinleşen izler
  • uçurum kenarında biten iz hattı
  • uçurumdan yükselen hafif sis
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • şeytan tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
Alt yazı (varyant metni)

İlk adım hep küçüktür; ama izler uçuruma doğru kıvrılır. Şeytanın adımlarına ilk adımda "hayır" denir.

Şeytan fırtına gibi korkutur; ama Allah'a güvenen, kaya gibi durur.
Görsel Brief
Mekân (setting)
Kararmış gökyüzü altında dağ gibi kabaran kurşuni dalgalar; kıyıda sarsılmadan duran kaya burnu
Dönem (era)
Zamansız
Atmosfer (mood)
gövde gösterisi; korkutma ile metanetin karşılaşması
Kamera (camera)
kıyıdan denize, alçak ufuk, gökyüzü baskın
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • kabarmış kurşuni dalga duvarları
  • şimşek aydınlığının soğuk parıltısı
  • kıyıda sarsılmaz kaya burnu
  • savrulan köpük ve serpinti
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • şeytan tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
Alt yazı (varyant metni)

Şeytan fırtına gibi korkutur; ama Allah'a güvenen, kaya gibi durur.

Kur'an

Şeytan bizi korkutarak iyilikten alıkoymaya çalışır. Kimi zaman kötüleri gözümüzde büyütür, kimi zaman "verirsen fakir kalırsın" diye fısıldar. Oysa Allah şöyle buyurur: "Onlardan korkmayın, Benden korkun." Sadaka malı azaltmaz; Allah verdiğimizin yerine daha hayırlısını koyar.

  • Kur'an-ı KerimÂl-i İmrân 3:175
  • Kur'an-ı Kerimel-Bakara 2:268
  • Kur'an-ı KerimSebe' 34:39
  • Kur'ân Kıssaları Ders Serisi (Halis Bayancuk)Ders 9, 01:24-38:51
"Sonra yaparım" derken vakit kum gibi akar gider.
Görsel Brief
Mekân (setting)
Gün batımında taş bir masa üzerinde son kumları akan büyük bir kum saati; gölgeler uzamış
Dönem (era)
Zamansız
Atmosfer (mood)
kaçan vaktin tedirginliği; tatlı bir oyalanmanın bedeli
Kamera (camera)
kum saatine yakın plan; gün batımı flu fonda
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • üst haznesi boşalmak üzere kum saati
  • taş masada uzayan mor gölgeler
  • ufukta güneşin son dilimi
  • havada asılı toz zerreleri
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • şeytan tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
Alt yazı (varyant metni)

"Sonra yaparım" derken vakit kum gibi akar gider.

Kur'an

Şeytanın en sinsi oyunlarından biri "sonra yaparsın" dedirtmektir: "Büyüyünce namaz kılarsın, sonra özür dilersin, yarın yaparsın..." Ama yarının geleceğini kimse bilemez. Allah ise tam tersini emreder: iyiliğe koşun, yarışın! Bugünün işini yarına bırakmayan kazanır.

  • Kur'an-ı Kerimen-Nisâ 4:119
  • Kur'an-ı KerimÂl-i İmrân 3:133
  • Kur'an-ı Kerimez-Zâriyât 51:50
  • Kur'an-ı Kerimel-Hadîd 57:14
  • Kur'ân Kıssaları Ders Serisi (Halis Bayancuk)Ders 10, 03:48-33:30
Sahih Hadis

Peygamberimiz haber verdi: Şeytan, iyiliğe giden her yolun başına oturur. Müslüman olma yolunda, iyi işlere koşma yolunda hep engel çıkarır ve korkutur. Ama ona aldırmayıp yoluna devam edeni Allah cennetle müjdeler. Şeytana "hayır" demek, cennet yolunun kapısını açar.

  • Müsned-i Ahmed b. HanbelMüsned-i Ahmed (şeytan, İslâm-hicret-cihad yollarının başına oturur)
  • Sahih-i BuhariBuhârî (ba'sü'n-nâr: her binden 999) (sahih)
  • Kur'an-ı Kerimen-Nisâ 4:76
Zikir bir kale gibidir; içine giren korunur.
Görsel Brief
Mekân (setting)
Vadiye hâkim tepede surları sağlam bir kale; kapılar kapalı, burçlarda sıcak meşale ışığı, dışarıda soğuk alacakaranlık
Dönem (era)
Zamansız; yalın taş mimari
Atmosfer (mood)
emniyet; içerisi aydınlık, dışarısı karanlık
Kamera (camera)
kaleye aşağıdan bakış; ışık-karanlık kontrastı
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • yalın kesme taş surlar
  • kapalı ağır ahşap kapı
  • burç meşalelerinin sıcak ışığı
  • surların dışındaki soğuk alacakaranlık
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • şeytan tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
Alt yazı (varyant metni)

Zikir bir kale gibidir; içine giren korunur.

Kur'an

Şeytandan korunmanın iki büyük yolu vardır. Birincisi Allah'ın Kitabı'na ve Peygamberimizin yoluna sımsıkı tutunmaktır; bu yola uyan ne şaşırır ne mutsuz olur. İkincisi Allah'ı çokça anmaktır: bir kötü düşünce gelince "Eûzü billâhi mineşşeytânirracîm" deriz, Allah'ı hatırlarız ve gözümüz açılır.

  • Kur'an-ı Kerimel-Bakara 2:38
  • Kur'an-ı KerimTâhâ 20:123
  • Kur'an-ı Kerimel-A'râf 7:201
  • Kur'an-ı KerimFussilet 41:36
  • Kur'an-ı Kerimen-Nâs 114:4
Sahih Hadis

Peygamberimiz bize günlük kalkanlar öğretti: Yatmadan önce Felak ve Nâs surelerini okumak, her gün Âyete'l-Kürsî okumak, gün içinde "Lâ ilâhe illallah..." zikrini söylemek ve öfkelenince "Eûzü billâhi mineşşeytânirracîm" demek. Zikir, kale gibidir: içine giren korunur.

  • Sünen-i TirmizîTirmizî (Yahyâ (as): zikir, korunaklı kale)
  • Sahih-i BuhariBuhârî (yüz tehlil; Âyete'l-Kürsî; Muavvizeteyn) (sahih)
  • Sahih-i MüslimMüslim (öfke anında istiâze) (sahih)
  • Kur'ân Kıssaları Ders Serisi (Halis Bayancuk)Ders 11, 30:41-55:46
Oyunları bilen, oyuna gelmez; yol yine aydınlık.
Görsel Brief
Mekân (setting)
Gece biterken aydınlanan taş yol; sis dağılmış, kum girdapları dinmiş, ufukta yükselen aydınlık
Dönem (era)
Zamansız
Atmosfer (mood)
teyakkuzdan huzura; sükûnetli zafer
Kamera (camera)
yolun ortasından ufka; yükselen ışık
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • ıslak taşlarda şafak parıltısı
  • dağılan son sis kümeleri
  • dinmiş kum girdaplarının izleri
  • ufukta büyüyen aydınlık
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • şeytan tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
Alt yazı (varyant metni)

Oyunları bilen, oyuna gelmez; yol yine aydınlık.

Anahtar Terimler
Hutuvât
Şeytanın küçük küçük adımları.
Tesvif
"Sonra yaparsın" dedirtme oyunu.
İstiâze
"Eûzü billâhi mineşşeytânirracîm" diyerek Allah'a sığınmak.
Hannâs
Allah anılınca sinip gizlenen şeytan.
Muavvizeteyn
Koruyucu iki sure — Felak ve Nâs.
Tefekkür

Kendimize soralım: 1) Şeytan bana en çok hangi oyunla geliyor — güzel gösterme mi, unutturma mı, korkutma mı, erteletme mi? 2) Bugün Allah'ı ne kadar andım? 3) Yatmadan önce koruyucu surelerimi okudum mu? Düşmanın oyununu bilen, oyuna gelmez.