Tarih ve Sistem
Katman:
Mod:
← Kütüphane
Bölüm 15 · Yayında · Katman: Çocuk

Mekke'nin Fethi: Kınamasız Zafer

Kovulduğu şehre on bin kişiyle, başı secdede dönen Elçi ﷺ: putların devrilişi, tarihin en büyük affı ve ehline verilen anahtar.

"Bugün Size Kınama Yok"

Tarihî Birincil

Hudeybiye antlaşmasını Kureyş tarafı bozdu: müttefikleri, Müslümanların müttefiki bir kabileye gece baskını yaptı. Antlaşma bozulunca Peygamberimiz ﷺ hazırlığa başladı; hicretin sekizinci yılında ON BİN kişilik orduyla Mekke'ye yürüdü. Amaç kan dökmek değildi; ordu öyle sessiz ve hızlı ilerledi ki Mekke, direniş hazırlayamadan kuşatıldı ve şehir birkaç küçük olay dışında savaşsız teslim oldu. Sekiz yıl önce bu şehirden gece yarısı, canını kurtarmak için çıkmıştı; şimdi ise tarihin gördüğü en güçlü ordulardan biriyle dönüyordu. Peki nasıl döndü dersin? Başı dik, gururlu bir kral gibi mi?

  • İbn Hişam Siyeries-Sîretü'n-Nebeviyye, Hudeybiye'nin ihlali ve fetih hazırlığı bahsi
Sahih Hadis

Hayır. Şehre girerken devesinin üzerindeydi ve başı öyle eğikti ki mübarek sakalı neredeyse devenin semerine değiyordu; bir yandan da Fetih sûresini okuyordu. Zafer gününde kibirlenmek yerine, bu zaferi vereni anıyor, şükründen başını kaldıramıyordu. Doğruca Kâbe'ye gitti. İbrâhîm ile İsmâil'in tevhid için yaptığı ev, üç yüz altmış putla dolmuştu. Elindeki asâ ile putlara işaret ediyor ve şu âyeti okuyordu: "De ki: Hak geldi, bâtıl yok oldu; şüphesiz bâtıl yok olmaya mahkûmdur." Putlar birer birer deviriliyordu. Bin yıllık karanlık, bir sabahta temizlendi; Kâbe, sahibine dönmüştü.

  • Kur'an-ı Kerimel-İsrâ 17:81
  • Sahih-i BuhariSahîh-i Buhârî 4287 (putların devrilmesi) (sahîh)
  • İbn Hişam Siyeries-Sîretü'n-Nebeviyye, fetih günü Mekke'ye giriş bahsi
Görsel Brief
Mekân (setting)
Fetih sabahı Kâbe avlusu: kapı önünde yere devrilmiş, yüzü toprağa dönük soyut put stelleri; ayakta kalan son birkaç stelin uzun gölgeleri; temizlenmiş zeminde duran sade bir asâ; doğan güneşin Kâbe örtüsüne vuran ilk ışığı
Dönem (era)
Mekke'nin fethi sabahı; hicrî 8. yıl
Atmosfer (mood)
bin yıllık karanlığın tek sabahta temizlenişi
Kamera (camera)
avlu zemininden Kâbe'ye yükselen açı
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • yere devrilmiş soyut put stelleri
  • ayakta kalan son stellerin gölgeleri
  • zemindeki sade asâ
  • örtüye vuran ilk güneş
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
  • insan veya hayvan biçimli put
Alt yazı (varyant metni)

"Hak geldi, bâtıl yok oldu": putlar birer birer devrildi.

Tarihî Birincil

Sıra, yirmi yıl boyunca kendisine ve ashâbına her kötülüğü yapan Mekkelilere gelmişti. İşkence edenler, boykot uygulayanlar, savaş açanlar, öldürmeye çalışanlar — hepsi Kâbe'nin önünde toplanmış, korkuyla bekliyordu. Peygamberimiz ﷺ sordu: "Ey Kureyş topluluğu! Size ne yapacağımı düşünüyorsunuz?" "Hayır umuyoruz; sen kerem sahibi bir kardeşsin, kerem sahibi bir kardeşin oğlusun" dediler. Cevap, tarihin en büyük affıdır: "Ben size, Yûsuf'un kardeşlerine dediğini diyorum: 'Bugün size kınama yok.' Gidiniz; hepiniz serbestsiniz!" Yûsuf bölümünü hatırladın mı? Kuyuya atılan Yûsuf, kardeşlerini nasıl affettiyse; şehrinden kovulan Elçi ﷺ de şehrini öyle affetti.

  • Kur'an-ı KerimYûsuf 12:92
  • İbn Hişam Siyeries-Sîretü'n-Nebeviyye, fetih günü genel af bahsi
Kur'an

O gün iki olay daha yaşandı ki ikisi de ders doludur. Birincisi: Kâbe'nin anahtarı yıllardır Osman b. Talha'nın ailesindeydi; henüz yeni Müslüman olmuştu. Bazıları anahtarın artık Peygamber ailesine geçmesini istedi. Tam o sırada şu âyet indi: "Allah size, emanetleri EHLİNE vermenizi emreder." Peygamberimiz ﷺ anahtarı Osman'a geri verdi: "Al, bu artık kıyamete kadar sizdedir." İkincisi: Bilâl'e, Kâbe'nin damına çıkıp ezan okuması söylendi. Bir zamanlar bu şehrin kızgın taşlarında işkence gören köle, şimdi şehrin en yüksek ve en kutsal noktasından "Allahü ekber" diye sesleniyordu. Sabredenlerin sonu, işte böyle yücedir.

  • Kur'an-ı Kerimen-Nisâ 4:58
  • İbn Hişam Siyeries-Sîretü'n-Nebeviyye, anahtarın iadesi ve Bilâl'in ezanı bahsi
Anahtar Terimler
Fetih
Bir şehrin kapılarının açılması.
Genel af
Herkesin bağışlanması.
Tulekā
"Serbest bırakılanlar" — affedilen Mekkeliler.
Emanet
Korunmak üzere verilen şey ve görev.
Tefekkür

Üç ders: 1) Gerçek güç, intikam alabilecekken affetmektir. 2) Zafer günü kibir günü değil, şükür günüdür. 3) Görevler sevdiklerimize değil, ehline verilir.