Tarih ve Sistem
Katman:
Mod:
← Kütüphane
Bölüm 9 · Taslak · Katman: Çocuk

Hz. İsmâil (a.s.)

Issız vadiden doğan şehir: Zemzem, büyük teslimiyet ve Kâbe'nin inşası.

Sadık Oğul, Kutlu Vadi

Sahih Hadis

Allah'ın emriyle İbrâhîm, eşi Hâcer'i ve bebek İsmâil'i Mekke'nin bulunduğu ıssız vadiye bıraktı. Orada ne su vardı ne ekin. Hâcer arkasından seslendi: "Bunu sana Allah mı emretti?" İbrâhîm "Evet" deyince Hâcer şu güzel sözü söyledi: "Öyleyse Allah bizi zayi etmez!" İbrâhîm giderken dua etti: "Rabbimiz! Neslimden bir kısmını, Senin kutsal evinin yanında, ekin bitmez bir vadiye yerleştirdim. İnsanların gönüllerini onlara meylettir ve onları meyvelerle rızıklandır."

  • Sahih-i BuhariSahîh-i Buhârî 3364 (İbn Abbâs'tan) (sahîh)
  • Kur'an-ı Kerimİbrâhîm 14:37
Görsel Brief
Mekân (setting)
İki çıplak tepe arasında kavrulmuş, ıssız bir vadi; ortada bir hurma dağarcığı ile boşalmış su kırbası; iki tepe arasında, kumda gidiş gelişlerle derinleşmiş yalın ayak izi hattı
Dönem (era)
Mekke'nin sıfır noktası; yerleşim öncesi
Atmosfer (mood)
çaresizlik içinde koşan bir umut
Kamera (camera)
tepelerden birinin yamacından vadiye bakış
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • iki çıplak tepe (Safâ ve Merve)
  • boş su kırbası ve hurma dağarcığı
  • tepeler arasında yedi kez derinleşmiş iz hattı
  • titreşen sıcak hava
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
Alt yazı (varyant metni)

Hâcer, su bulmak için iki tepe arasında yedi kez koştu.

Sahih Hadis

Su bitince Hâcer, Safâ tepesine çıkıp baktı, sonra Merve'ye koştu; böylece iki tepe arasında yedi kez gidip geldi. Sonunda bebeğin yanında bir ses duydu: melek, topuğuyla yeri eşeliyordu. Oradan su fışkırdı! Hâcer suyun dağılmaması için önüne set yaptı; "Zemzem" işte bu sudur. Su olunca kuşlar geldi, kuşları gören Cürhüm kabilesi geldi ve yerleşmek için Hâcer'den izin istedi. Issız vadi, bir şehir olmaya başladı. Bugün hacıların Safâ ile Merve arasında koşması, o annenin koşusunun hatırasıdır.

  • Sahih-i BuhariSahîh-i Buhârî 3364 (sahîh)
Kur'an

İsmâil büyüyüp babasıyla çalışacak yaşa gelince İbrâhîm bir rüya gördü: oğlunu kurban ediyordu. Peygamber rüyası vahiydir. Oğluna danıştı: "Yavrucuğum! Rüyamda seni kurban ettiğimi görüyorum; bak, ne dersin?" İsmâil'in cevabı yiğitçeydi: "Babacığım! Sana emredileni yap; inşallah beni sabredenlerden bulacaksın." İkisi de teslim oldu. Tam o anda Allah seslendi: "Ey İbrâhîm! Rüyayı doğruladın." Ve İsmâil'e fidye olarak büyük bir kurbanlık gönderildi. Kurban bayramı, bu teslimiyetin hatırasıdır.

  • Kur'an-ı Kerimes-Sâffât 37:100-107
Görsel Brief
Mekân (setting)
Kayalık bir tepe düzlüğü: yere bırakılmış, ağzı toprağa dönük bir bıçak; yanı başında çalıya takılmış yün tutamları ve taşta iri toynak izleri; gökten düzlüğe inen geniş bir ışık huzmesi
Dönem (era)
İmtihanın çözüldüğü an
Atmosfer (mood)
nefesin bırakıldığı an; rahmetin inişi
Kamera (camera)
yerden hafif alçak açı; huzme kadrajın ekseni
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • yere bırakılmış bıçak
  • çalıdaki yün tutamları
  • taştaki toynak izleri
  • gökten inen ışık huzmesi
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
  • kurbanlık hayvanın kendisi
  • kan
Alt yazı (varyant metni)

Bıçak yere bırakıldı; gökten fidye gelmişti.

Kur'an

Yıllar sonra baba oğul, Allah'ın emriyle Kâbe'yi inşa ettiler. Duvarları örerken şöyle dua ediyorlardı: "Rabbimiz! Bizden kabul buyur. Şüphesiz Sen işitensin, bilensin. Bizi Sana teslim olanlardan eyle; soyumuzdan da Sana teslim olan bir ümmet çıkar." Bir de şunu istediler: "Soyumuzdan, onlara âyetlerini okuyacak bir elçi gönder." O elçi, asırlar sonra gelen Peygamberimiz Muhammed'dir ﷺ. Kur'an, İsmâil'i "sözünde duran" diye över: o, ailesine namazı ve zekâtı emrederdi.

  • Kur'an-ı Kerimel-Bakara 2:127-129
  • Kur'an-ı Kerimel-Hac 22:26-27
  • Kur'an-ı KerimMeryem 19:54-55
Görsel Brief
Mekân (setting)
Vadi ortasında yükselen küp yapının yarım duvarları: özenle dizilmiş taş sıraları, duvar dibinde harç teknesi ve su kabı; iskele olarak kullanılan büyük düz bir taşın üzerinde belirgin iki ayak izi
Dönem (era)
Kâbe'nin ilk inşası
Atmosfer (mood)
sabırlı bir ibadet olarak emek
Kamera (camera)
duvar hizasından yapıya bakan orta plan
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • yükselen taş duvar sıraları
  • harç teknesi ve su kabı
  • üzerinde ayak izleri olan iskele taşı (Makam)
  • vadiyi çeviren çıplak tepeler
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
Alt yazı (varyant metni)

Taş taş üstüne: Kâbe, dua ederek yükseldi.

Anahtar Terimler
Zemzem
İsmâil için fışkıran mübarek su.
Sa'y
Hacıların Safâ ile Merve arasında gidip gelmesi.
Fidye
Bir canın yerine kabul edilen karşılık.
Kâbe
İbrâhîm ile İsmâil'in yaptığı, Allah'ın evi.
Tefekkür

Üç ders: 1) Allah'a güvenen anne Hâcer gibi asla yalnız kalmaz. 2) Söz verince tutmak, İsmâil'in yoludur. 3) Bugün yaptığımız ibadetlerin çoğu, o günkü teslimiyetlerin hatırasıdır.