Tarih ve Sistem
Katman:
Mod:
← Kütüphane
Bölüm 5 · Yayında · Katman: Çocuk

İşkence Yılları ve Habeşistan

"Ehad, Ehad" diyen köle, ilk şehide Sümeyye ve adil kralın ülkesine ilk hicret.

"Ehad! Ehad!"

Tarihî Birincil

Davet yayıldıkça Kureyş'in zulmü de arttı. Özellikle koruyacak kabilesi olmayan zayıflara — kölelere ve yoksullara — korkunç işkenceler yaptılar. Habeşli köle Bilâl'i kızgın kumlara yatırıp göğsüne koca bir kaya koyarlardı; "Putlara dön!" dedikçe Bilâl tek kelimeyi tekrarlardı: "Ehad! Ehad!" — "Allah birdir, birdir!" Ebû Bekir onu satın alıp özgür bıraktı. Ammâr'ın ailesine yapılan işkence daha da ağırdı; annesi Sümeyye, işkence altında can verdi ve İslâm'ın ilk şehidi oldu — ilk şehit, yaşlı bir kadındı. Peygamberimiz ﷺ onların yanından geçerken şöyle derdi: "Sabredin ey Yâsir ailesi! Sözleşilen yeriniz cennettir."

  • İbn Hişam Siyeries-Sîretü'n-Nebeviyye, müstaz'aflara işkence bahsi (Bilâl, Yâsir ailesi)
Görsel Brief
Mekân (setting)
Öğle güneşinde kavrulan çakıllı düzlük: kumda bir insan boyu uzunluğunda iz ve izin göğüs hizasında bırakılmış iri, köşeli bir kaya; kayanın gölgesi kısacık; uzakta şehir surlarının titrek silüeti
Dönem (era)
İşkence yılları; Bathâ düzlüğü
Atmosfer (mood)
zulmün ağırlığı, direnişin tek kelimesi
Kamera (camera)
yerden kayaya alçak açı; güneş tepede
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • kumdaki insan boyu iz
  • göğüs hizasındaki iri kaya
  • kavrulmuş çakıllar
  • titrek sıcak hava ve uzak sur silüeti
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
Alt yazı (varyant metni)

Kızgın kumda, kayanın altında bile tek söz: "Ehad!"

Tarihî Birincil

Zulüm dayanılmaz olunca Peygamberimiz ﷺ, müslümanlara bir yol gösterdi: "Habeşistan'a gidin; orada, yanında kimseye zulmedilmeyen bir kral var." Dikkat et: O kral müslüman değildi, Hristiyan'dı; ama âdildi. Demek ki zulümden kaçan, adaletin olduğu yere sığınır. Önce küçük bir grup, sonra seksenden fazla müslüman denizi aşıp Habeşistan'a hicret etti. Bu, İslâm'ın ilk hicretiydi. Kureyş boş durmadı; iki elçiyi kıymetli hediyelerle Necâşî'ye gönderdi: "Bunlar bizim kaçaklarımızdır, bize geri ver!" dediler.

  • İbn Hişam Siyeries-Sîretü'n-Nebeviyye, Habeşistan hicreti bahsi
Tarihî Birincil

Necâşî, müslümanları huzuruna çağırdı ve sordu: "Bu yeni din nedir?" Müslümanların sözcüsü Cafer, tarihe geçen bir konuşma yaptı: "Ey kral! Biz cahiliye ehli bir kavimdik: putlara tapar, ölü eti yer, kötülük işler, akrabayı gözetmez, komşuya haksızlık ederdik; güçlümüz zayıfımızı ezerdi. Allah bize içimizden, doğruluğunu ve temizliğini bildiğimiz bir elçi gönderdi. Bizi tek Allah'a çağırdı; doğru söylemeyi, emaneti korumayı, akrabayı gözetmeyi, komşuya iyiliği emretti; zulmü, yalancı şahitliği, yetim malı yemeyi yasakladı." Sonra Necâşî'nin isteğiyle Meryem sûresinden âyetler okudu. Necâşî ağladı ve şöyle dedi: "Bu, Mûsâ'nın getirdiğiyle aynı kandilden çıkıyor. Gidin; sizi asla teslim etmem!" Kureyş'in hediyeleri geri çevrildi.

  • İbn Hişam Siyeries-Sîretü'n-Nebeviyye, Cafer'in Necâşî huzurundaki konuşması (Ümmü Seleme'den)
  • Kur'an-ı KerimMeryem 19:16-33 (okunan bölüm)
Görsel Brief
Mekân (setting)
Yüksek tavanlı bir taht salonu: boş tahtın önündeki mermer zeminde, açılmış ipek bohçalar içinde geri çevrilmiş hediyeler — altın kaplar, deri toplar; salonun öte yanında mültecilerin durduğu tarafta yalın hasır serili; iki taraf arasında ışıklı geniş boşluk
Dönem (era)
Necâşî'nin sarayı; duruşma günü
Atmosfer (mood)
adaletin terazisi; rüşvetin iflası
Kamera (camera)
salon eksenine cepheden, hediyeler ön planda
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • boş taht ve basamakları
  • geri çevrilmiş hediye bohçaları
  • mülteci tarafındaki yalın hasır
  • iki tarafı ayıran ışıklı boşluk
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
Alt yazı (varyant metni)

Adil kral, hediyeleri geri çevirdi; mazlumları teslim etmedi.

Anahtar Terimler
Şehit
Allah yolunda canını veren kimse.
Hicret
Zulümden kurtulmak için yurdundan göç etmek.
Necâşî
Habeşistan'ın adil kralı.
Sözcü
Bir topluluk adına konuşan kişi.
Tefekkür

Üç ders: 1) İman, en zor anda bile "Allah birdir" diyebilmektir. 2) Zulümden kaçan, adaletin olduğu yere sığınır. 3) Derdimizi anlatırken karşımızdakinin anlayacağı dilden konuşuruz; Cafer öyle yaptı.