Hudeybiye: Görünmez Zafer

Hicretin altıncı yılında Peygamberimiz ﷺ bir rüya gördü: ashâbıyla güven içinde Kâbe'yi tavaf ediyorlardı. Bin dört yüz sahâbî, savaş için değil umre için yola çıktı; yanlarında kurbanlıklar vardı, silah olarak yalnız yolcu kılıçları. Kureyş yolu kesti. Görüşmeler için Hz. Osman Mekke'ye gönderildi; dönüşü gecikince "şehit edildi" haberi yayıldı. Bunun üzerine sahâbîler, bir ağacın altında Peygamberimize ﷺ ölümüne bağlılık sözü verdiler. Kur'an bu biatı övdü: "Ağacın altında sana biat ederlerken Allah, müminlerden razı olmuştur." Buna "Rıdvân Biatı" denir.

Sonunda Kureyş, antlaşma için Süheyl'i gönderdi. Maddeler Müslümanlara çok ağır göründü: Bu yıl umre yapılmadan dönülecek; umre gelecek yıl olacaktı. On yıl savaş yapılmayacaktı. En ağırı da şuydu: Mekke'den Müslüman olup gelen geri verilecek, ama Medine'den Mekke'ye kaçan geri verilmeyecekti! Yazım sırasında bile zorluk çıktı: Süheyl, "Bismillâhirrahmânirrahîm" ve "Allah'ın Rasûlü" ifadelerini kabul etmedi; Peygamberimiz ﷺ barış için bu itirazlara esneklik gösterdi. Ashâb çok üzgündü; Ömer bile "Biz haklı değil miyiz? Neden boyun eğiyoruz?" diye sordu. Peygamberimiz ﷺ sakindi: "Ben Allah'ın kulu ve elçisiyim; O'nun emrine aykırı davranmam ve O beni asla zayi etmez."

Antlaşma imzalanınca Peygamberimiz ﷺ ashâbına "Kalkın, kurbanlarınızı kesin ve tıraş olun" buyurdu. Ama sahâbîler o kadar üzgündü ki kimse yerinden kalkamadı; emir üç kez tekrarlandı, yine kalkamadılar. Peygamberimiz ﷺ üzgün hâlde çadırına, eşi Ümmü Seleme'nin yanına girdi. Ümmü Seleme'nin tavsiyesi, tarihin en isabetli danışmanlık örneklerindendir: "Yâ Rasûlallah! Kimseyle konuşma; çık, kendi kurbanını kes ve berberini çağırıp tıraş ol. Seni görünce onlar da yapacaktır." Öyle yaptı — ve sahâbîler hemen kalkıp kurbanlarını kesti, birbirlerini tıraş etti. Söz yetmediğinde, örnek olmak yeter.

Dönüş yolunda Fetih sûresi indi: "Şüphesiz Biz sana APAÇIK BİR FETİH verdik." Ömer şaşırdı: "Bu bir fetih midir yâ Rasûlallah?" Cevap kesindi: "Evet!" Zaman, âyeti doğruladı: Barış sayesinde iki taraf serbestçe görüşmeye başladı; Müslümanlığı yakından tanıyan insanlar akın akın iman etti. İki yıl içinde Müslüman olanların sayısı, önceki on dokuz yılın toplamını geçti. Hudeybiye'ye "kayıp" diyenler, iki yıl sonra Mekke'nin fethine on bin kişiyle yürüyeceklerdi. Bazen en büyük zafer, savaş meydanında değil barış masasında kazanılır.