Tarih ve Sistem
Katman:
Mod:
← Kütüphane
Bölüm 4 · Yayında · Katman: Çocuk

Gizli ve Açık Davet

Erkam'ın evinden Safâ tepesine: ilk müminler, ilk çağrı ve ilk düşmanlık.

Tepedeki Çağrı

Tarihî Birincil

Davet önce sessizce, güvenilen insanlara yapıldı. İlk iman edenler, Peygamberimizi ﷺ en yakından tanıyanlardı: hanımı Hatice, en yakın arkadaşı Ebû Bekir, evinde büyüyen küçük Ali ve azatlısı Zeyd. Bu çok anlamlıdır: Onu en iyi tanıyanlar, ona ilk inananlar oldu. Ebû Bekir de sevdiği arkadaşlarını getirdi; aralarında Osman, Talha, Zübeyr gibi ileride yıldızlaşacak isimler vardı. Müslümanlar, Safâ tepesinin eteğindeki Erkam'ın evinde gizlice buluşur, Kur'an öğrenirlerdi. Üç yıl boyunca dâvâ, bu küçük ama sağlam çekirdekte mayalandı.

  • İbn Hişam Siyeries-Sîretü'n-Nebeviyye, ilk müslümanlar ve Dâru'l-Erkam bahsi
Görsel Brief
Mekân (setting)
Dar bir Mekke sokağında sade bir evin aralık ahşap kapısı: içeriden sızan sıcak kandil ışığı sokak taşlarına vuruyor; eşikte yan yana bırakılmış birkaç çift ayakkabı; sokağın gerisi karanlık ve boş
Dönem (era)
Dâru'l-Erkam; gizli davet yılları
Atmosfer (mood)
tehlikenin ortasında sıcak bir sığınak
Kamera (camera)
sokaktan kapıya, ışık hüzmesi eksende
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • aralık ahşap kapı
  • eşikte dizili ayakkabılar
  • taşlara vuran kandil ışığı
  • karanlık boş sokak
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
Alt yazı (varyant metni)

Erkam'ın evinde, kandil ışığında Kur'an öğreniliyordu.

Sahih Hadis

Sonra Allah'ın emri geldi: "Önce en yakın akrabanı uyar." Peygamberimiz ﷺ Safâ tepesine çıktı ve "Yâ sabâhâh!" diye seslendi; bu, önemli bir haber var demekti. Bütün Kureyş toplandı. Önce onlara bir soru sordu: "Şu dağın ardından üzerinize saldıracak atlılar var desem, bana inanır mısınız?" Hep birlikte cevap verdiler: "Evet! Senden bugüne kadar hiç yalan duymadık." İşte kırk yıllık dürüstlük, şimdi konuşuyordu. Bunun üzerine buyurdu: "Ben, önünüzdeki şiddetli bir azaba karşı sizi uyarıyorum." Amcası Ebû Leheb öfkeyle bağırdı: "Kuruyasıca! Bizi bunun için mi topladın?" Allah, ona cevabı sûreyle verdi: Tebbet sûresi indi.

  • Kur'an-ı Kerimeş-Şuarâ 26:214
  • Sahih-i BuhariSahîh-i Buhârî 4770 (sahîh)
  • Kur'an-ı Kerimel-Mesed (Tebbet) 111:1-5
Görsel Brief
Mekân (setting)
Safâ tepesinin kayalık zirvesinden vadiye bakış: aşağıda toplanma alanına yayılan kalabalığın bıraktığı yoğun, iç içe ayak izleri ve sayısız sandalet izi; tepede tek bir düz hitabet kayası; ufukta Mekke evlerinin damları
Dönem (era)
Açık davetin ilk günü
Atmosfer (mood)
tarihin tanık kürsüsü; kırılma ânı
Kamera (camera)
hitabet kayasının arkasından vadiye
Anahtar Nesneler (key_objects)
  • zirvedeki düz hitabet kayası
  • vadi tabanında yoğun ayak izleri
  • Mekke damlarının silüeti
  • tepeye tırmanan patika
ÇİZİLMEYECEKLER
  • insan figürü
  • insan yüzü
  • insan silüeti
  • peygamber tasviri
  • melek tasviri
  • canlı hayvan tasviri
  • okunabilir yazı, harf veya hat
  • haç, yıldız vb. dinî semboller
Alt yazı (varyant metni)

Safâ tepesinden bütün şehre ilk çağrı yapıldı.

Kur'an

Kureyş'in büyükleri, davete engel olamayınca iftiraya başvurdu: "Şairdir" dediler, "kâhindir" dediler, hatta "delidir" dediler. Kur'an hepsine cevap verdi: "O, bir şair sözü değildir; ne az inanıyorsunuz! Bir kâhin sözü de değildir" ve "Sen, Rabbinin nimeti sayesinde mecnun değilsin." Aslında onlar da onun doğru söylediğini biliyordu; ama kabul etmek işlerine gelmiyordu. Çünkü bu davet, onların haksız düzenini, putlardan kazandıkları parayı ve büyüklük taslamalarını sarsıyordu. İnsanlar bazen doğruyu bilmedikleri için değil, işlerine gelmediği için reddederler.

  • Kur'an-ı Kerimel-Hâkka 69:40-42
  • Kur'an-ı Kerimel-Kalem 68:2
  • Kur'an-ı Kerimel-En'âm 6:33
Anahtar Terimler
Dâru'l-Erkam
İlk müslümanların gizlice buluştuğu ev.
Safâ
İlk açık çağrının yapıldığı tepe.
Tebbet
Ebû Leheb hakkında inen sûre.
İftira
Birine yapmadığı şeyi yakıştırmak.
Tefekkür

Üç ders: 1) Bizi en iyi tanıyanların bize güvenmesi, en değerli şahitliktir. 2) Önemli işlere sağlam bir hazırlıkla başlanır. 3) Doğruya "deli" diyenler çıkabilir; doğru, yine doğrudur.